Hiệu triệu giữa bước ngoặt lịch sử

Năm 1950, năm năm sau ngày Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào một giai đoạn mới đầy cam go nhưng cũng đầy hy vọng. Trải qua năm năm kháng chiến, nền độc lập non trẻ của dân tộc đã được thử thách và ngày càng vững mạnh. Đây chính là bối cảnh mà Lời kêu gọi ra đời, không chỉ để kỷ niệm ngày lễ mà còn là một việc làm có ý nghĩa chính trị to lớn, một lời hiệu triệu toàn dân trước bước ngoặt của cuộc chiến.

Toàn văn “Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh” phát hành năm 1950, hiện được lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Nghệ An.

Trong văn bản, Bác đã khẳng định một cách đanh thép mục tiêu của cuộc kháng chiến, rằng nếu “Ngày trước với xương máu của chiến sĩ và sức đoàn kết của đồng bào mà chúng ta tranh được độc lập” thì “ngày nay, cũng với xương máu của chiến sĩ và sức đoàn kết của đồng bào mà chúng ta kháng chiến để giữ vững nền độc lập”.

Lời kêu gọi đã tổng kết một chặng đường gian khó nhưng đầy tự hào, đồng thời chỉ ra một bước chuyển mình của cuộc chiến. Bác tự tin báo cáo với đồng bào và chiến sĩ về sự thay đổi cục diện: “Ta đã từ thế thủ mấy năm trước mà chuyển sang thế chuẩn bị tổng phản công ngày nay”. Đây không còn là lời kêu gọi phòng ngự, mà là một lời hiệu triệu cho giai đoạn mới, chuẩn bị cho những thắng lợi quyết định.

Biến tinh thần yêu nước thành hành động

Giá trị đặc biệt của Lời kêu gọi năm 1950 nằm ở chỗ đã vạch ra những nhiệm vụ cụ thể, biến tinh thần yêu nước thành hành động cách mạng trên mọi mặt trận. Bác chỉ rõ:

- Với lực lượng vũ trang: “Vệ quốc quân và Dân quân du kích phải thi đua đánh thật mạnh để tiêu hao địch và tiêu diệt địch”.

- Với đồng bào ở hậu phương: “Phải thi đua thực hiện khẩu hiệu ‘tất cả để chiến thắng’. Người có tiền giúp tiền, người có sức giúp sức, người có tài năng giúp tài năng, thi đua giúp bộ đội, giúp dân quân, giúp chính phủ”.

- Với đội ngũ cán bộ: “Phải thi đua thực hiện khẩu hiệu: “Cần Kiệm Liêm Chính, Chí công vô tư”

Lời kêu gọi của Bác đã huy động sức mạnh tổng lực của toàn dân tộc. Mỗi người dân, dù ở vị trí nào, cũng trở thành một chiến sĩ trên mặt trận của mình, cùng chung một ý chí và một mục tiêu cuối cùng là thắng lợi hoàn toàn của cuộc kháng chiến.

Sức sống của lời kêu gọi trong thời đại mới

Hơn 75 năm đã trôi qua, nhưng tư tưởng của Người trong Lời kêu gọi vẫn là kim chỉ nam soi đường cho dân tộc. Đất nước hôm nay tuy đã hòa bình, nhưng phía trước là những nhiệm vụ trọng đại của thời kỳ mới: phát triển kinh tế, giữ vững độc lập chủ quyền, phát huy giá trị văn hóa và đi đầu trong khoa học công nghệ để đất nước thực sự bước vào một kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ.

Lời căn dặn của Bác phải “tuyệt đối chớ chủ quan” và “sẵn sàng chuẩn bị tinh thần và vật chất, để vượt qua mọi trở lực” vẫn là bài học sâu sắc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đó là lời nhắc nhở về ý chí phải luôn vươn lên để vượt qua mọi khó khăn, đưa đất nước không ngừng phát triển, đồng thời đề cao tinh thần tiết kiệm để cùng nhau xây dựng một xã hội văn minh, tốt đẹp.

Ngày nay, tinh thần "chiến sĩ" ấy được thể hiện ở mỗi người dân, trên mọi cương vị. Dù là nhà khoa học, doanh nhân, hay người lao động bình thường, mỗi người làm tốt công việc, sống có trách nhiệm chính là đang góp phần xây dựng quê hương. Tinh thần đó, cùng với lời dạy của Bác về “cần kiệm liêm chính, chí công vô tư”, sẽ là nền tảng cốt lõi để xây dựng một xã hội tốt đẹp và một nền hành chính phục vụ nhân dân trong sạch, vững mạnh.

Việc bản gốc Lời kêu gọi được lưu giữ tại Nghệ An, trên chính quê hương Bác, là một niềm tự hào và là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về một giai đoạn lịch sử hào hùng. Nhân dịp đại lễ 80 năm Quốc khánh, đọc lại lời Bác, mỗi người con đất Việt lại càng thêm tự hào về quá khứ và có thêm sức mạnh để vững bước trên con đường xây dựng một Việt Nam "đàng hoàng hơn, to đẹp hơn" như sinh thời Người hằng mong ước.

                                                            Võ Bích Lợi – Trung tâm LTLS