Giá trị lịch sử và tư tưởng của Lời kêu gọi của Nguyễn Ái Quốc về sự ra đời của Đảng Cộng sản Đông Dương
Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026), việc nhìn lại những tư liệu lịch sử gắn với sự ra đời của Đảng có ý nghĩa đặc biệt trong công tác giáo dục truyền thống, củng cố niềm tin chính trị và phát huy giá trị tư liệu lịch sử cách mạng. Trong tiến trình lịch sử đó, Lời kêu gọi của Nguyễn Ái Quốc nhân dịp thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương là một tư liệu lịch sử tiêu biểu, phản ánh tập trung tư tưởng, mục tiêu và khát vọng cách mạng trong những ngày đầu Đảng ra đời.
Lời
kêu gọi của Nguyễn Ái Quốc ra
đời ngay sau khi Đảng Cộng sản Đông Dương được thành lập, trong bối cảnh phong
trào cách mạng đang phát triển mạnh mẽ, đòi hỏi sự lãnh đạo thống nhất.
Hồ sơ lưu trữ tư liệu “Lời kêu gọi
của Nguyễn Ái Quốc nhân dịp thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương”.
Tư liệu hiện đang
được lưu giữ tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Nghệ An. Về hình thức, đây là
tài liệu in, đánh máy, không có dấu và chữ ký trực tiếp, phù hợp với đặc điểm của
các tài liệu tuyên truyền cách mạng trong điều kiện hoạt động bí mật đầu thế kỷ
XX. Trải qua thời gian, tài liệu có dấu hiệu phai mờ ở một số chi tiết, song nội
dung cơ bản vẫn được giữ gìn tương đối đầy đủ, phản ánh rõ giá trị lịch sử và
tư tưởng.
Ngay từ phần mở đầu,
Lời kêu gọi thể hiện rõ quan điểm cách mạng hướng về quần chúng của Nguyễn
Ái Quốc, với lời hiệu triệu trực tiếp tới các tầng lớp trong xã hội:
“Hỡi công nhân,
nông dân, binh lính, thanh niên, học sinh!
Hỡi đồng bào bị áp
bức bóc lột!
Các anh chị em!
Các đồng chí!”
Cách xưng hô ấy
cho thấy nhận thức sâu sắc của Nguyễn Ái Quốc về lực lượng cách mạng, đó là
toàn thể nhân dân lao động, những con người đang chịu sự áp bức, bóc lột của chủ
nghĩa thực dân.
Tư liệu “Lời kêu gọi của Nguyễn Ái Quốc nhân dịp thành lập Đảng Cộng sản
Đông Dương” lưu giữ tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Nghệ An.
Nội dung tài liệu
tập trung phân tích bối cảnh quốc tế và trong nước sau Chiến tranh thế giới thứ
nhất, làm rõ bản chất của chủ nghĩa đế quốc và những hệ lụy nặng nề đối với các
dân tộc thuộc địa. Lời kêu gọi chỉ rõ những thủ đoạn bóc lột của thực
dân Pháp đối với nhân dân Việt Nam, từ việc tăng cường áp bức công nhân, cướp
ruộng đất của nông dân đến việc đặt ra nhiều loại thuế khóa nặng nề, đẩy đời sống
nhân dân vào cảnh bần cùng.
Từ thực tiễn cách
mạng, Lời kêu gọi chỉ ra con đường tất yếu của cách mạng Việt Nam:
“Toàn thể đồng bào
ta đã hiểu rằng có cách mạng thì sống, không có cách mạng thì sẽ chết dần, chết
mòn.”
Nhận thức ấy được
chứng minh bằng sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng trong xã hội Việt
Nam, với nhiều hình thức đấu tranh của quần chúng nhân dân:
“Công nhân bãi
công, nông dân đòi ruộng đất, học sinh bãi khóa, người buôn bán bãi thi. Quần
chúng khắp nơi đã vùng lên chống đế quốc Pháp.”
Trong bối cảnh
phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ nhưng còn phân tán, Lời kêu gọi
nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương, coi đây
là nhân tố quyết định để thống nhất lực lượng và lãnh đạo phong trào cách mạng:
“…những người cộng
sản Việt Nam trước kia phân tán nay đã thống nhất lại thành một Đảng là Đảng Cộng
sản ở Đông Dương để lãnh đạo toàn thể đồng bào ta làm cách mạng.”
Đồng thời, Lời
kêu gọi xác định rõ những mục tiêu cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ nhiệm
vụ giải phóng dân tộc đến việc bảo đảm các quyền dân chủ, tiến bộ cho nhân dân:
“Đánh đổ đế quốc
Pháp, chủ nghĩa phong kiến và giai cấp tư bản phản cách mạng Việt Nam.”
“Làm cho Đông
Dương được hoàn toàn độc lập.”
“Thực hiện ngày
làm tám giờ; thực hiện nam nữ bình đẳng; đem lại quyền tự do cho quần chúng.”
Những nội dung
trên cho thấy tầm nhìn chiến lược và tính cách mạng triệt để của Nguyễn Ái Quốc,
khi gắn kết chặt chẽ mục tiêu độc lập dân tộc với giải phóng giai cấp và giải
phóng con người. Đây cũng chính là nền tảng tư tưởng xuyên suốt trong đường lối
cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Gần một thế kỷ đã
trôi qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước Việt Nam đã giành được độc lập,
thống nhất và đạt được nhiều thành tựu to lớn trong công cuộc đổi mới. Đại hội
Đảng vừa qua tiếp tục đề ra những định hướng chiến lược nhằm xây dựng đất nước
phát triển nhanh và bền vững, nâng cao đời sống nhân dân, củng cố niềm tin của
toàn xã hội vào sự lãnh đạo của Đảng. Nhìn lại Lời kêu gọi của Nguyễn Ái
Quốc năm xưa có thể thấy sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong tư tưởng của Đảng vẫn còn
nguyên giá trị, đó là lấy nhân dân làm gốc, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc
gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Trong bối cảnh hiện
nay, Lời kêu gọi không chỉ là một văn bản tuyên truyền của quá khứ, mà
còn là nguồn tư liệu lịch sử quý, phản ánh sinh động tư tưởng, niềm tin và khát
vọng cách mạng trong những ngày đầu Đảng ra đời. Việc bảo quản, nghiên cứu và
phát huy giá trị các tài liệu lưu trữ cách mạng tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh
Nghệ An góp phần quan trọng vào việc gìn giữ ký ức lịch sử, phục vụ nghiên cứu
khoa học, giáo dục truyền thống và bồi đắp niềm tin vào con đường phát triển của
dân tộc Việt Nam hôm nay.
Võ
Bích Lợi -Trung tâm LTLS tỉnh Nghệ An