Sau 5 năm triển khai Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng năm 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành, Nghệ An đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, toàn diện trên các lĩnh vực. Những kết quả đó không chỉ góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người có công mà còn tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn.

Chính sách được triển khai đồng bộ, đi vào chiều sâu

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong 5 năm qua là công tác lãnh đạo, chỉ đạo được triển khai đồng bộ, quyết liệt từ tỉnh đến cơ sở. Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành 5 nghị quyết, UBND tỉnh ban hành 9 quyết định, 18 kế hoạch và nhiều văn bản chỉ đạo, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc thực hiện chính sách .

Song song với đó, các sở, ngành, địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, đảm bảo thống nhất và hiệu quả. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được chú trọng với 395 lượt kiểm tra tại các địa phương, qua đó kịp thời phát hiện và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ người có công từng bước được đẩy mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch hóa quy trình và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách được đẩy mạnh với nhiều hình thức phong phú. Trong hơn 5 năm, toàn tỉnh đã tổ chức 80 hội nghị tập huấn cho 4.280 lượt cán bộ, đồng thời thực hiện 1.535 tin, bài, phóng sự tuyên truyền, tiếp cận hơn 530.000 lượt người. Qua đó, nhận thức của cán bộ và nhân dân về chính sách ưu đãi người có công ngày càng được nâng cao.

Giải quyết chế độ chính sách kịp thời, đúng quy định

Giai đoạn 2021-2025, công tác xác nhận và giải quyết chế độ đối với người có công với cách mạng trên địa bàn Nghệ An tiếp tục được triển khai đồng bộ, chặt chẽ và đúng quy định. Toàn tỉnh đã xác nhận mới 3.024 trường hợp người có công và thân nhân; đồng thời giải quyết trợ cấp một lần cho 2.480 người với tổng kinh phí trên 12,7 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, các chế độ trợ cấp mai táng, trợ cấp 1 lần khi người có từ trần và các chính sách liên quan được thực hiện cho hàng chục nghìn trường hợp, với tổng kinh phí lên tới hàng trăm tỷ đồng. Việc chi trả được thực hiện công khai, minh bạch, đảm bảo đúng đối tượng, đúng chế độ, qua đó góp phần hạn chế tối đa sai sót, khiếu nại và tạo được sự đồng thuận trong nhân dân.

Chăm lo toàn diện đời sống người có công

 Không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo các chế độ trợ cấp, Nghệ An đặc biệt chú trọng triển khai các chính sách chăm lo toàn diện đời sống vật chất và tinh thần cho người có công trên nhiều lĩnh vực thiết yếu.

Trong 5 năm qua, toàn tỉnh đã tổ chức điều dưỡng, phục hồi sức khỏe cho 128.297 lượt người với tổng kinh phí trên 242 tỷ đồng; cấp dụng cụ chỉnh hình cho 15.480 lượt người; hỗ trợ giáo dục, đào tạo cho 8.536 đối tượng. Cùng với đó, hơn 462.000 lượt người có công và thân nhân được cấp thẻ bảo hiểm y tế, đảm bảo quyền lợi khám, chữa bệnh theo quy định.

Phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” trên địa bàn tỉnh Nghệ An tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, trở thành hoạt động thường xuyên, có sức ảnh hưởng sâu rộng trong cộng đồng. Trong 5 năm qua, toàn tỉnh đã vận động được trên 83 tỷ đồng cho Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”, qua đó hỗ trợ xây dựng và sửa chữa hơn 4.000 căn nhà cho các gia đình chính sách còn khó khăn về nhà ở. Bên cạnh đó, nhiều hoạt động thiết thực như trao tặng sổ tiết kiệm, hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm, giúp đỡ người có công phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững cũng được triển khai hiệu quả. Những nghĩa cử cao đẹp này không chỉ góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người có công mà còn thể hiện rõ nét tinh thần trách nhiệm, sự chung tay của toàn xã hội trong công tác tri ân, chăm lo người có công với cách mạng.

   Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận tặng quà Tết cho Trung tâm Điều dưỡng Thương binh

Bảo tồn và phát huy giá trị các công trình ghi công liệt sĩ

Hiện nay, toàn tỉnh có 514 công trình ghi công liệt sĩ, bao gồm 1 nghĩa trang liệt sĩ cấp tỉnh, 116 nghĩa trang liệt sĩ cấp xã cùng hàng trăm đài tưởng niệm, nhà bia ghi danh các anh hùng liệt sĩ. Đây không chỉ là những “địa chỉ đỏ” có ý nghĩa lịch sử, văn hóa sâu sắc mà còn là nơi giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Trong giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã huy động nhiều nguồn lực để tu bổ, nâng cấp 91 công trình với tổng kinh phí trên 64 tỷ đồng, góp phần làm cho các công trình ngày càng khang trang, tôn nghiêm. Song song với đó, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính bằng phương pháp thực chứng và thông qua giám định ADN được triển khai tích cực, bài bản. Những nỗ lực này thể hiện trách nhiệm, tình cảm và sự tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Nghệ An đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai thực hiện Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh Nghệ An vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc cần được nhìn nhận một cách thẳng thắn.

Trước hết, do đặc thù lịch sử kéo dài qua nhiều thời kỳ, nhiều hồ sơ, giấy tờ gốc liên quan đến người có công đã bị thất lạc hoặc không còn đầy đủ, gây không ít khó khăn trong công tác xác minh, đối chiếu thông tin và hoàn thiện thủ tục công nhận, giải quyết chế độ. Đây là một trong những “điểm nghẽn” ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng thực hiện chính sách tại cơ sở.

Bên cạnh đó, một số quy định của pháp luật hiện hành còn mang tính chặt chẽ, trong khi thực tiễn lại rất đa dạng, phức tạp, nhất là đối với các đối tượng tham gia kháng chiến trong điều kiện không có hồ sơ đầy đủ. Điều này dẫn đến lúng túng trong quá trình áp dụng, thậm chí có trường hợp chưa thể giải quyết dứt điểm quyền lợi chính đáng cho người có công.

Nguồn lực tài chính dành cho một số chính sách, đặc biệt là các chương trình hỗ trợ cải thiện nhà ở, tu bổ công trình ghi công hay chăm sóc dài hạn vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế. Ngoài ra, một số quy định liên quan đến chế độ, tiêu chí thụ hưởng còn chưa thật sự rõ ràng, thiếu hướng dẫn cụ thể, dẫn đến cách hiểu và vận dụng giữa các địa phương đôi khi chưa thống nhất.

Những tồn tại, hạn chế nêu trên đòi hỏi sự quan tâm nghiên cứu, điều chỉnh, hoàn thiện từ các cơ quan Trung ương, đồng thời cần sự chủ động, linh hoạt của địa phương trong tổ chức thực hiện.

Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách trong thời gian tới

Từ thực tiễn triển khai và trên cơ sở nhận diện rõ những khó khăn, vướng mắc, Nghệ An đã chủ động đề xuất nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả thực hiện Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng trong giai đoạn tới.

Trọng tâm trước hết là tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật theo hướng cụ thể, rõ ràng và phù hợp hơn với thực tiễn. Trong đó, cần nghiên cứu bổ sung, điều chỉnh các quy định liên quan đến điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận người có công đối với những trường hợp thiếu hồ sơ; đồng thời làm rõ hơn các tiêu chí, quy trình giải quyết chế độ nhằm tạo thuận lợi cho địa phương trong quá trình triển khai.

Cùng với đó, việc bảo đảm nguồn lực tài chính được xác định là yếu tố then chốt. Tỉnh kiến nghị tăng cường sự hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, đồng thời chủ động cân đối, huy động các nguồn lực hợp pháp khác để thực hiện ổn định, lâu dài các chính sách ưu đãi, nhất là trong lĩnh vực hỗ trợ nhà ở, chăm sóc sức khỏe và tu bổ công trình ghi công liệt sĩ.

Một trong những định hướng quan trọng là đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý hồ sơ người có công. Việc xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đồng bộ, liên thông từ tỉnh đến cơ sở không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tăng tính công khai, minh bạch trong thực hiện chính sách.

Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác người có công, nhất là ở cấp cơ sở. Thông qua đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, cập nhật kịp thời các quy định mới, đội ngũ cán bộ sẽ đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Đồng thời, Nghệ An xác định việc phát huy vai trò của cộng đồng, các tổ chức chính trị - xã hội và toàn thể nhân dân trong công tác chăm lo người có công là yếu tố quan trọng, mang tính bền vững. Việc tiếp tục lan tỏa sâu rộng các phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, huy động nguồn lực xã hội hóa sẽ góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người có công và thân nhân.

Những kết quả đạt được nếu trên không chỉ thể hiện hiệu quả của chính sách ưu đãi người có công mà còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tạo nền tảng vững chắc để Nghệ An tiếp tục thực hiện tốt hơn công tác tri ân trong thời gian tới./.

                                                                     Mỹ Lương

Phó Trưởng phòng Người có công